Historia

Mieczysław Rożek

Inicjatorem i pomysłodawca założenia Klubu był Ryszard Wiktor Schramm. On to rozpoczął batalię o zarejestrowanie Koła Klubu Wysokogórskiego w Poznaniu. Podstawową zasadą obowiązującą w takich przypadkach (wymóg statutowy KW PTT ) było podpisanie deklaracji założycielskiej przez sześciu członków zwyczajnych Klubu Wysokogórskiego PTT. W Poznaniu pomimo wysiłków, nie znaleziono ich. Rozpoczęły się rozmowy R. W. Schramma z członkami zwyczajnymi KW mieszkającymi w Toruniu. W związku z czym po wielu perturbacjach powstało na początku grudnia 1950 r. Koło Poznańsko-Pomorskie KW. Według posiadanych informacji i dokumentów nastąpiło to najprawdopodobniej przed połączeniem PTT z PTK (17 grudnia 50 r.) w nową organizację PTTK. Założycielami Koła P-P KW byli: z Torunia – Zygmunt Czerny, Tadeusz Czeżowski, Edward Passendorfer, a z Poznania – Jerzy Mitkiewicz, Ryszard W. Schramm i ? ?

Do dnia dzisiejszego nie ma potwierdzenia i stu procentowej pewności co do szóstej osoby. Według nielicznych ostatnio odnalezionych dokumentów osobą tą był Stanisław Groński (członek Oddziału Poznańskiego PTT i członek zwyczajny KW PTT). Do wersji tej przekonany jest również obecnie, założyciel KW P-P Ryszard W. Schramm (we wcześniejszych jego publikacjach często przewijała się osoba Zbigniewa Abgarowicza). Trudno byłoby przytaczać argumenty na powyższe tematy, w każdym razie, w świetle posiadanych informacji i dokumentów wszystko przemawia za St. Grońskim („Mojżesz”) . Pierwsze zebranie założycielskie („Okólnik” pkt. 2) odbyło się jeszcze w grudniu 1950 r., a w styczniu 1951 r. odbyły się już dwa następne zebrania Koła. W dniu 22 lutego wydano pierwszy „Okólnik” skierowany do członków Koła P-P KW. Czytamy w nim:
1. Skład Zarządu Koła Poznańsko- Pomorskiego przedstawia się następująco: przewodniczący Ryszard Wiktor Schramm, sekretarz – Jerzy Mitkiewicz, skarbnik – mgr Maria Bergerówna, członkowie zarządu – Leszek Michalski, Tadeusz Strumiłło. Koło liczy w chwili obecnej 5 członków zwyczajnych i 17 uczestników. …
2. Prosimy o możliwe śpieszne uregulowanie składek członkowskich za rok 1951. Składka roczna wynosi 30.- zł, dla młodzieży studiującej 24.-zł, wpisowe
3.- zł. Członkowie przyjęci do klubu w grudniu 1950 r. opłacą wpisowe oraz składkę tylko za rok 1951. Skład Zarządu wyraźnie różni się od składu założycielskiego i w Kole jest tylko pięciu zwyczajnych – zgodnie ze statutem KW PTT Zarząd Koła składa się z pięciu osób, niekoniecznie zwyczajnych.

W dniu 24 stycznia 1951 r. Zarząd Główny KW PTT w Krakowie przyjmuje do wiadomości fakt ukonstytuowania nowego Koła – pismo podpisał sekretarz Juliusz Szumski. Sytuacja było o tyle nietypowa, że od połowy grudnia (zjazd zjednoczeniowy) byliśmy w PTTK, ale jeszcze do maja 1951 r. działaliśmy w ramach regulaminów ZG PTT. Po niecałym roku działalności, młode Koło Poznańsko-Pomorskie KW – z inicjatywy Przemysława Kuleszyńskiego – rozpoczęło od listopada 1951 samodzielnie wydawać czasopismo klubowe „Oscypek” zapełniając lukę wydawniczą jaka powstała po zawieszeniu „Taternika”. Wydano łącznie do czerwca 1956 r. 18 numerów (447 stron). Nasze „małżeństwo z rozsądku” z Toruniem nie utrzymało się długo – już pod koniec 1951 r. wystąpiła działalność dwutorowa, a oficjalne rozejście z początkiem roku 1952. Nasza nazwa brzmiała: Klub Wysokogórski PTTK, Koło Poznańskie. Pojawiła się w takiej postaci pod koniec 1951r. i utrzymała do czerwca 1954 r. Sytuacja w ZG przekładała się na Koła terenowe – od 17 maja jesteśmy w PTTK Komisją Taternictwa, Klub Wysokogórski – przy Zarządzie Okręgu, od września 1954 Okręgową Komisją Taternictwa. Z tejże organizacji powstała w sierpniu 1955 r. – po zmianach w ZG – Sekcja Alpinizmu PTTK. Zmiany polityczne roku 1956 przyspieszyły wyjście naszych wysokogórskich organizacji spod skrzydeł PTTK. W dniu 8 grudnia 1956 r. następuje reaktywowanie Klubu Wysokogórskiego. W styczniu 1957 r. Oddziałowa Sekcja Alpinizmu w Poznaniu przekształciła się Koło Poznańskie Klubu Wysokogórskiego. Taki stan utrzymuje się do roku 1974, kiedy to zostaje utworzona federacja (Polski Związek Alpinizmu – PZA) zrzeszająca wszystkie organizacje taternickie i alpinistyczne. Klub nasz w dniu 5 stycznia 1975 r. przechodzi do PZA przekształcając się w KLUB WYSOKOGÓRSKI W POZNANIU. I tak jest do dnia dzisiejszego.

W latach 1950 – 56 ruch taternicki zamknięty był w Tatrach Polskich i Słowackich. Dopiero następne lata przyniosły możliwości wyjazdowe w góry inne niż Tatry. Wyruszają pierwsze obozy alpejskie. Z Poznania w 1957 r. w Alpy jadą: Andrzej Drogowski, Antoni Gąsiorowski, Ryszard W. Schramm, w roku następnym w Alpy Dalfinatu Zofia Strumiłło, a w Kaukaz pięciu członków naszego Koła: Bożena i Antoni Gąsiorowscy, Henryk Dembiński, Jan Stryczyński, Stanisław Zierhoffer. W okresie tym Koło w skali ogólnopolskiej może poszczycić się wieloma niekwestionowanymi sukcesami. Pierwszy obóz szkoleniowy Koło zorganizowało latem 1951 r. następne co dwa lata. Natomiast w 1952 r. odbył się obóz prywatny kierowany przez Tadeusza Strumiłłę. Ostatnio szkolenie adeptów taternictwa odbywa się co roku. Prowadzone jest ono od ponad 30 lat w/g zasady: najpierw kurs teoretyczny, następnie szkolenie na Cytadeli, dalej Góry Sokole i na koniec Tatry.

Wielkim osiągnięciem Klubu było przejęcie w dzierżawę od Karkonoskiego Parku Narodowego „Chatki Wielkanocnej położonej na wysokości 1300m. w Wielkim Śnieżnym Kotle w Karkonoszach. Służy ona do dziś, a przeprowadzeniu prac remontowych stanowi podstawową bazę szkolenia zimowego członków Klubu. Trudno byłoby wymieniać wszystkie osiągnięcia i sukcesy Klubu, bo każdy ma inna rangę i znaczenie w skali Klubu, Polski czy świata. Musielibyśmy naszą działalność podzielić na: sukcesy ścianowe, wielkie wyprawy himalajskie, wspinaczka tatrzańska, alpejska, „panelowa” czy też wyjazdy w góry egzotyczne itd.

Na pewno osiągnięciami był udział naszych członków w wyprawach w Hindukusz (w 1960 – Noszak, 1962 Kohe -Nadir Shah, 1973 Kohe Hevad, 1977 Acher Czog, Darwaz Afgański), góry Spitsbergenu w latach 1958, 1959, 1965, 1973, 1977, 1980, w góry Iranu – Elburs i I wej. centralnym filarem pn. ściany na Alam Kuh (A. Dobek, W. Waligóra, W. Wróż). Najgłośniejszym echem odbiło się I wejście na Kunyang Chhish (7852m.) członka naszego klubu Jana Stryczyńskiego z R. Szafirskim, A. Heinrichem i A. Zawadą. Doskonałe sportowo były przejścia w Andach (I przej. wsch. filara Nevado Pisco – J. Marcinkowski, R. Tuliszka czy też I przej. wsch. ściany Nevado Huandoy Norte – J. Marcinkowski, J. Stryczyński, W. Waligóra).

Najbardziej udane – wyprawy czysto Klubowa to Yalung Kang (8450 m.) w 1984 r. – cztery osoby na szczycie (T. Karolczak, P. Piasecki, W. Wróż i L. Cichy) i w 1995 r. (udana pod każdym względem) wyprawa Klubowa w Tien Szan – I wej. na Pik Edelwais i na Pik Pobiedy (Z. Trzmiel, A. Dutkiewicz) oraz wej. na Chan Tengri) Członkowie naszego Klubu mają również wejścia na ośmiotysięczniki. Trzy ma na swym koncie Tadeusz Karolczak (Yalung Kang, Cho-oyu, Lhotse; Wojtek Wróż – wejścia na K-2, Kangchendzonga Pd., Yalung Kang, Następnie Tadeusz Kudelski Mont Everest, Mariusz Sprutta – Annapurna, Gasherbrum II, Jarosław Żurawski, – Gasherbrum II i trzy niestety nieudane wyprawy na Nanga Parbat (letnia w 96 r. i zimowe 96/7, 98/9) oraz Makalu 2000. Jerzy Kostrzewa znany jest z tego, że próbuje zdobyć „Koronę ziemi” ( wej. Aconcagua, Mt. McKinley, Elbrus, Kilimandżaro, Mt Blanc i ostatnio I polskie wejście na Piramidę Carstensza w Papua Nowa Gwinea Zach.)
Trudno wymienić wszystkie osiągnięcia i sukcesy Poznaniaków. Wydana ostatnio z okazji 50 lecie powstania Klubu książka, próbuje odpowiedzieć na wszelkie pytania dotyczące działalności KW w Poznaniu. Oczywiście wszelka statystyka nie informuje o takich niuansach jak to, że droga T. Karolczaka i K. Miodowicza na Dych Tau – Szchelda Centralna nie została powtórzona przez 17 lat.

Najtragiczniejszy rok w dziejach Klubu, to śmierć w lawinie na zboczach Szatana w kwietniu 1960 r. trzech członków naszego Koła (J. Klebba,St. Kubiaczyk, i J. Reising), a w czerwcu na Niżnich Rysach ginie sekretarz naszego Kola – P. Zbijewski. Natomiast w pamięci mamy jeszcze ciągle tkwi śmierć Wojtka Wróża a ostatnio Tadeusza Kudelskiego, który zginął na zboczach Mt Everestu – w zejściu – po zdobyciu szczytu w maju 1999 r. Co roku w listopadzie – od wielu już lat – za wszystkich naszych członków, którzy zginęli w górach odprawiana jest msza święta. Również w tym roku – w przededniu uroczystości zamykających nasze półwiecze – w Kościele o. o. Dominikanów w dniu 24 listopada uczestniliśmy we mszy świętej celebrowanej przez członka naszego Klubu Staszka Tasiemskiego (obecnie pracującego w radiu Watykan).
Przed grudniową rocznicę 50 lecia powstania Klubu w dniu 25 listopada odbyły się główne uroczystościach upamiętniające i podsumowujące naszą działalność górską. W dniu tym już przed godz. 15 w obszernym holu budynku PAN przy ul. Wieniawskiego zaczęły gromadzić się tłumy. Spotkały się tutaj trzy pokolenia, jego pierwsi założyciele (w osobie Ryszarda W. Schramma), seniorzy, obecni członkowie klubu i sympatycy. Na spotkaniu tym mogliśmy kupić książkę – monografię obejmując? całokształt działalności Klubu, która dwie godz. wcześniej opuściła drukarnię – oraz obejrzeć wystawę fotograficzną i filatelistyczną (zbiory Bogumiła Ciesielskiego i Mieczysława Rożka). Z okazji rocznicy można było na stoisku pocztowym skasować okolicznościowym – pamiątkowym datownikiem wszelkie kartki, listy i pocztówki wysyłane do przyjaciół. O godz. 16 w sali konferencyjnej PAN rozpoczęło się uroczyste zebranie członków Klubu Wysokogórskiego w Poznaniu. Po okolicznościowych przemówieniach: prezesa KWP Macieja Przebitkowskiego, przedstawicieli władz miasta Poznania, p. o. prezesa PZA i życzeń od przedstawicieli innych Klubów, nastąpiło wręczenie nagród rzeczowych 12 zasłużonym członkom Klubu (sponsorzy: Mount & Wave, sklep górski Alpin). Otrzymali je: Ryszard W. Schramm, Stanisław Zierhoffer, Jan Stryczyński, Antoni Gąsiorowski, Andrzej Matuszewski, Włodzimierz Waligóra, Przemysław Piasecki, Tadeusz Karolczak i Zbigniew Trzmiel. Po części oficjalnej zaprezentowano diaporamę „50 lat działalności KW Poznań w górach” przygotowana przez Włodka Waligórę i Marka Zierhoffera. Ideą przewodnią było pokazanie ludzi naszego Koła, Klubu w różnych górach całego świata. Nasze Jubileuszowe spotkanie zakończył uroczysty bankiet w Gościńcu Myśliwski św. Huberta gdzie bawiliśmy się do „białego rana”. Był on okazją – oprócz tańców i toastów – do spotkań i wspomnień przy barowych stoliczkach o nas, o przeszłości i przyszłości Klubu i o tych którzy pozostali w górach.

Mieczysław Rożek
OSIĄGNIĘCIA KLUBOWE:

1960 – Hindukusz, Noszak – Stanisław Zierhoffer (Polski Rekord Wysokości)
1962 – Hindukusz, Dolina Mandaras – S. Zierhoffer(kilka pierwszych wejść na kilka szczytów)
1969 – Poznańska Wyprawa w Atlas Wysoki (Jagodziński, A. Matuszewski, R.W. Schramm, A. Żorowski, J. Stryczyński, Domenecki, Jasinuk )
1969 – Wyprawa w góry Iranu Alan Kuh-Damenwed – 5670 m (Dobek, W. Waligóra, W. Wróż, M. Marcinkowski)
1971 – Karakorum, Kunyang Chhish 7852 m (pierwsze wejście oraz polski rekord wysoko?ci) – Stanisław Zierhoffer, Jan Stryczyński
1973 – Wyprawa na Spitsbergen (R.W. Schramm, T. Schramm, M. Zierhoffer, A. Żorowski)
1975 – Poznańska Wyprawa w Hindukusz – Darwaz Afgański. Wejście na 15 szczytów od 4500 m do 5500 m (R.W. Schramm – kier. wyprawy, T. Schramm, S. Stachowiak, M. Zierhoffer, Jerzy Nowak)
1975 – Poznańska Wyprawa w Andy – Cordillera, Real Cordillera, Huayhuash (kier. – Gresieniow)
1976 – Karakorum – K2, 8611 m (Wojciech Wróż w I wyprawie narodowej na K2. Dojście do 8400 m)
1978 – Himalaje Kangchendzonga Poł. 8500 m (W. Wróż, J. Karolczak, P. Piasecki, L. Cichy, M. Zierchoffer)
1979 – Hindukusz, Rishikot (T. Karolczak)
1979 – Pamir, Pik Korzenievkoj 7150m (J. Kolasa)
1980 – Andy, Rasac – 6400 m (M. Zierchoffer)
1984 – Himalaje Yalung Kang 8505 m (Kangchendzonga Zach.) 8505 m
1985 – Himalaje Gerhwalu – zdobycie Arjuny (P. Piasecki)
1986 – Karakorum – K2, 8611 m (zdobycie drugiego szczytu świata, P. Piasecki, W. Wróż)
1987 – Himalaje – Cho-oyu 8202 m (T. Karolczak)
1989 – Turcja, Ararat 5165 m, Suphon Deagh 4434 m (M. Rożek, Z. Zimny, Boguszewski)
1992 – Himalaje, Annapurna 8091 m (M. Sprutta)
1992 – Pamir, Pik Lenina 7134 m (J. Żurawski, A. Kozłowski)
1994 – Tien Szan, Pik Pobiedy 7439 m (próba pierwszego polskiego wejścia, dojście do 6400 m, J. Żurawski)
1994 – Alaska Mt. Mc. Kinley (M. Sęczkowski, J. Kostrzewa)
1995 – Poznańska Wyprawa w Tien Szan (kier. – J. Żurawski; Z. Piotrowicz, W. Sobczyński, M. Karoń, Z. Trzmiel, P. Pietrzak, M. Grudziński). Pierwsze wejście na Pik Edelweiss 6100 m, zdobycie Chan Tengri 7010 m. Pierwsze polskie wejście na Pobiedę Zach. 6918 m i Pik Pobiedy 7439 m
1995 – Andy, Aconcagua (J. Kostrzewa)
1995 – Karakorum, Gasherbrum II 8035 m (M. Sprutta)
1996 – Himalaje Zach. Nanga Parbat 8125 m (J. Żurawski, osiągnięta wys. 7800 m)
1996/97 – Udział w zimowej wyprawie narodowej na Nanga Parbat 8125 m (próba pierwszego zimowego wejścia na szczyt – Z. Trzmiel – rekord wysokości zimą 7800 m, J. Żurawski)
1997 – Karakorum, Gasherbrum II 8035 m (J. Żurawski)
1997/98 – Himalaje Zach. Zimowa narodowa wyprawa na Nanga Parbat 8125 m (J. Żurawski)
1998 – Andy, Aconcagua 6962 m (Andrzej Janka, Marcin Nowaczyk) Droga Przez Lodowiec Polaków (do wys.6500m).
1998 – Andy, Sajana (M. Zieliński, A. Kozłowski)
1999 – Himalaje. Mount Everest 8848 (Tadeusz Kudelski)
2000 – Himalaje, Ama Dablam 6856 m n.p.m. (Maciej Sokołowski, Marcin Nowaczyk)

2000/01 – Himalaje, Makalu 8481 m n.p.m. – próba I zimowego wejścia (J. Żurawski)

Stanisław ZierhofferStanisław Zierhoffer (1925 – 2013)